Waarom je organisatie eenzaamheid nu moet aanpakken

Wat kun je als manager doen aan heersende eenzaamheid onder je medewerkers?

43% van de volwassen bevolking voelt zich eenzaam, laat een grootschalig onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2016 zien. Verschillende onderzoeken wijzen uit op een verband tussen eenzaamheid en soms ernstige gezondheidsklachten, die weer impact kunnen hebben op het functioneren op kantoor. Dat maakt het niet alleen een persoonlijke issue, maar juist een kwestie waar organisaties ook mee aan de slag moeten.

De huidige pandemie kan alleen maar zorgen voor een verhoging van deze eenzame gevoelens. Met de nodige consequenties: eenzaamheid kan zorgen voor een lagere weerstand, depressie en andere gezondheidsklachten. Die gevolgen zijn niet alleen op persoonlijk vlak, maar vloeit ook door naar de werkvloer en de organisatie. 

Je team kan eenzaamheid aanwakkeren

Uit nieuw onderzoek blijkt dat werken in een team geen medicijn is tegen eenzaamheid, maar juist eenzaamheid kan creëren of versterken. De manier waarop onze teams zijn samengesteld blijkt impact te hebben op gevoelens van sociale afstand. Zo werd geconstateerd dat aspecten zoals een snel verloop onder teamleden of een gebrek aan duidelijkheid over rollen een verband hebben met gevoelens van eenzaamheid onder medewerkers.

Het huidige teamklimaat

De manier hoe we vandaag de dag onze teams samenstellen kan invloed hebben op de connecties die we maken. De kenmerken van de huidige teamsamenstelling neigen eerder oppervlakkige en kortstondige banden te ondersteunen, dan langdurige diepgaande relaties. De vier kenmerken van het huidige teamklimaat zijn: 

  • Vloeiende samenstelling. Teams worden vaak op zo'n manier ontworpen dat er makkelijk mensen toegevoegd of verwijderd kunnen worden, afhankelijk van het project waar aan gewerkt wordt.
  • Rollen op basis van vaardigheid. Teams willen meer efficiënt en schaalbaar worden en dat doen ze door rollen in te delen op basis van vaardigheid, zoals: iemand met kennis van FMIS. Op die manier kunnen taken eenvoudig worden overgenomen.
  • Parttimers. Teams worden steeds vaker tijdelijk aangevuld of aangesterkt met parttime medewerkers of flexkrachten.
  • Korte duur. Teams moeten agile zijn en snel reageren op de markt en de vraag. 

Wat je als manager kunt doen om eenzaamheid onder je medewerkers te verminderen

Niet iedereen zal eenzaamheid ervaren, maar aangezien het op zo'n grote schaal (in meer of mindere mate) heerst onder de volwassen bevolking, is het een goed idee als je de signalen herkent en kunt aanpakken. Dit zijn drie manieren hoe je dat kunt doen. 

#1 Krijg inzicht in eenzaamheid

Makkelijker gezegd dan gedaan, maar het begint hier wel bij. Het is belangrijk om te focussen op eenvoudig meetbare prestaties zoals efficiëntie, snelheid en productiviteit. Maar het is net zo van belang om inzicht te hebben in de emotionele gesteldheid van je teamgenoten. Je kunt met een enquête de eenzaamheid onder je medewerkers peilen, maar je kunt net zo goed eens in de maand een gesprek aangaan met je teamleden. 

#2 Stel kernteams samen

Kernteams zijn simpel gezegd langdurige teams, waar medewerkers het grootste gedeelte van hun tijd aan besteden en waar ze zichzelf in kunnen vinden en herkennen. Dit soort langdurige teams met een gemeenschappelijke missie vergroten de kans op diepgaande intermenselijke connecties, wat het gevoel van eenzaamheid kan verkleinen. 

#3 Betrek teamleiders, het management en de directie

Eenzaamheid is te complex en dynamisch om de oplossing ervan bij je medewerkers alleen te leggen. Het meten van de emotionele gesteldheid en het opstellen van kernteams alleen is niet voldoende om eenzaamheid te bestrijden. De hele organisatie moet geïnvesteerd zijn om het probleem op te willen lossen. Dat betekent dat je gesprekken over eenzaamheid met een open houding in moet gaan, kennis over eenzaamheid actief moet delen, begrip moet tonen als het even wat minder gaat met een medewerker en hulp moet aanbieden wanneer dat nodig is.