In 4 stappen naar circulair (ver)bouwen

Van lineair naar circulair.

We staan aan het begin van een nieuwe manier van ontwerpen en bouwen: van lineair naar circulair. Nederland Circulair! heeft een e-book uitgebracht om in 4 stappen naar circulair bouwen te gaan. Voor iedere opdrachtgever die met een verbouwing of bouwopgave op zoek is naar een meer circulaire aanpak. De eerste stap, re-think, draait om het definiëren van circulariteit binnen jouw project. Tijdens de tweede fase, re-fund, wordt naar het financiële plaatje gekeken. Stap drie (re-design) draait om circulair ontwerpen en de laatste stap, re-engineer, gaat over het bouwproces. In dit artikel gaan we alle stappen kort langs. Wil je het hele e-book lezen? Deze kun je hier downloaden!

Stap 1: Re-think

Wat is circulair (ver)bouwen eigenlijk? Een concrete definitie is er nog niet, maar er is wel een vast kader waarbinnen we mogen kleuren. Het is bouwen op zo’n manier dat materialen en producten hoogwaardig worden gebruikt, zodat ze hun waarde zo lang mogelijk houden en hergebruikt kunnen worden (in plaats van op de vuilstort belanden). In het e-book noemen ze twee modellen om circulair (ver)bouwen te definiëren: de tien R’s en de zes S’en. Bij het eerste model gaat het om zo circulair mogelijk materiaalgebruik, terwijl het tweede model het pand zelf als uitgangspunt neemt. Zo kun je per pandonderdeel (S) bepalen welke mate van circulariteit (R) je nastreeft.

Stap 2: Re-fund

In het e-book onderscheidt Nederland Circulair! drie businessmodellen in het kader van circulair bouwen:

  • Product-dienst-combinaties: producten worden niet verkocht, maar als dienst aangeboden.
  • Koop-terugkoop: producent verkoopt product, maar maakt tegelijkertijd de afspraak over de terugkoop na gebruik.
  • Koop-doorverkoop: hier verkoopt de producent een product en maakt afspraken met een derde partij voor de doorverkoop.

Stap 3: Re-design

Ga je voor modulair, adaptief, biobased of voor de her-inzet van materialen? Of al deze opties? Zo kun je bij een nieuwbouwproject vanaf begin af aan bepalen welke materialen je inzet. Terwijl je bij bestaande bouw te maken hebt met vaste kaders, het gebouw staat immers al. Bij transformatie en renovatie van bestaande gebouwen draait het om waardevolle materialen hergebruiken.

Stap 4: Re-engineer

Een circulair bouwproces heeft een andere aanpak nodig dan een traditioneel proces. Bij circulariteit gaan we uit van samenwerking, co-creatie. In het e-book geeft Nederland Circulair! drie tips voor aanbesteding: 

  • Weet wat je wil: traditioneel inkopen gaat uit van de prijs, terwijl het bij circulariteit niet alleen om € gaat, maar ook om waardebehoud en hergebruik.
  • Stel een open vraag om innovatie op te wekken.
  • Werk nauw samen met ketenpartners.

Nu je project in de startblokken staat, moeten er nog een aantal dingen geregeld worden. Zorg voor de start van het project dat er een transparante haalbaarheidsanalyse klaarligt. Daarnaast moet iedere partij ‘ownership’ over het project voelen, iedereen is gezamenlijk verantwoordelijk voor het succes. Als laatste is het belangrijk dat er een spaarpotje klaarligt om eventuele risico’s op te vangen. Wil je meer weten over circulair (ver)bouwen en lezen over best practices? Download hier het e-book gratis!